Currently browsing category

do czytania

Domki fińskie wymyślili Szwedzi

Idea i pierwsze przykłady domów z paczki czyli ciepłych domów drewnianych z prefabrykowanych elementów pojawiła się w Szwecji w 1930 roku. Były to przeważnie budynki o dość prostej bryle, których konstrukcja pozwalała osiągnąć jak najszybciej zamierzony efekt, tzn. zamieszkanie we własnym domu. W krótkim czasie pomysłem zaczęły interesować się tartaki i w 1939 roku, w Finlandii, w mieście Kivennapa, cieśla Tuomas Paavolainen rozpoczął produkcję …

Stroje ludowe – strój opoczyński

O strojach opoczyńskich mieszkańcy sąsiadujących terenów mówili: „Idą wszystkie kolory”. Strój posiadał kilka lokalnych odmian. Tereny, na których się ukształtował, należały do słabo uprzemysłowionych, a podstawę utrzymania ludności stanowiły rolnictwo i hodowla. Największy rozwój stroju opoczyńskiego nastąpił w okresie pouwłaszczeniowym i trwał do I wojny światowej. Strój ulegał przemianom: zmieniał swoją kolorystykę, krój, a także zdobnictwo. Jego podstawę stanowiły samodziałowe tkaniny …

Stroje ludowe – strój wilanowski

Strój, który dziś umownie określamy mianem wilanowskiego noszony był w zachodniej części Mazowsza, zwanej Polnym, czyli na obszarach rozciągających się na lewym brzegu Wisły, położonych na południe i południowy zachód od Warszawy. Do naszych czasów zachowało się bardzo niewiele jego elementów. Najdłużej, bo do pierwszych dziesięcioleci XX w. zachował się we włościach wilanowskich (wsie: Wilanów, Służewiec, Powsinek, Powsin, Zawady). Nieocenionym źródłem, …

Stroje ludowe – strój biłgorajski

Ziemie, na których noszono strój zwany biłgorajskim, a incydentalnie także biłgorajsko-tarnogrodzkim, położone są w Małopolsce. Jeszcze w pierwszych dziesięcioleciach XX w. ubiór ten przywdziewano powszechnie we wsiach leżących na Równinie Biłgorajskiej, głównie na terenach śródleśnych (Lasy Sieniawskie), przez które przepływają dwa dopływy Sanu: Bukowa i Tanew. Centralne miasto tego obszaru to Biłgoraj. Tereny, gdzie noszono interesujący nas ubiór, położone są po obu stronach Tanwi …

Wielokulturowość w skansenach

Najbardziej intensywny okres powstawania i rozwoju polskich muzeów na wolnym powietrzu przypadał na lata 60-te, 70-te i pierwszą połowę lat 80-tych. W założeniach prezentowały one przede wszystkim obiekty drewnianej architektury przed-industrialnej, czyli powstałe w okresie przedwojennym, które jednocześnie pochodziły terenów w granicach Polski powojennej. Są więc to obiekty zarówno z terenów, które przed wojną były w granicach Polski, które zamieszkiwane były przez różne grupy …

Stroje ludowe – strój łowicki

Strój łowicki, inaczej zwany księżackim, to ubiór ludności zamieszkującej urodzajne ziemie leżące na Mazowszu w dolinie rzeki Bzury i jej licznych dopływów. Pierwotnie stanowiły one własność biskupów gnieźnieńskich, jednak w okresie rozbiorów zostały skonfiskowane i przeszły na własność władz: najpierw pruskich, a potem rosyjskich. W 1820 r. car Aleksander I nadał je, jako Księstwo Łowickie swemu bratu, Wielkiemu Księciu Konstantemu, którego małżonka …

Ze szkolnego podręcznika

Zajrzyjmy do szkoły. To raczej niewielki budynek. Dwa pomieszczenia. Ławki i tablica są. Kreda taka sama jak większość z nas jeszcze pamięta. Biurko nauczyciela, mapy, liczydła, których nikt już dziś nie umie obsłużyć, portrety aktualnych w danym czasie i miejscu bohaterów – najczęściej zdjęcia marszałka Piłsudskiego i prezydenta Mościckiego. Obok godło i krzyż. Na ławkach zeszyty i pióra lub używane do nauki pisania …

O konserwowaniu jedzenia

12 lat temu prowadziłam badania terenowe na północnej Ukrainie. Kilkakrotnie odwiedzałam wieś położoną najbardziej na północy, przy samej granicy. Bez własnego środka transportu, którym dla miejscowych były zarówno samochody, motory, motorynki, rowery lub wozy zaprzężone w konie, trudno było pokonać drogę przez poleskie lasy i torfowiska. To tam pierwszy raz doświadczyłam tego, czym był przednówek i z czym się wiązał, …

100 lat! Skansenowy jubileusz

Wiele osób wie, że najstarszym muzeum na wolnym powietrzu jest otwarty w 1891 roku Skansen (położony na wyspie Djúrgärden w Sztokholmie w Szwecji). Jego założycielem był Artur Hazelius, który zgromadził pochodzące z różnych regionów Szwecji drewniane budowle, które reprezentowały tzw. architekturę ludową. Hazeliusa uważa się za twórcę idei muzealnictwa na wolnym powietrzu. Ale zainteresowanie tradycyjną, wiejska architekturą nie było w tamtym czasie czymś …

O audioprzewodnikach w ngo.pl

W portalu ngo.pl znów piszą o audioprzewodnikach. Tym razem z okazji nagrody, którą otrzymaliśmy w Konkursie S3KTOR 2012. Jednak miasto, jakie pokazuje Pracownia Etnograficzna, dalekie jest od muzealnego i pomnikowego spojrzenia. Ich historia to wciągająca opowieść z wieloma bohaterami, muzyczną oprawą i ciekawą narracją. Pomników nikt nie pomija, ale na pierwszym planie jest życie codzienne jego mieszkańców”. – czytamy w artykule. Dzięki niemu …

Nowe Muzea

Stwierdzenie, że fundusze unijne zmieniają Polskę jest już frazesem. Dla eurosceptyków pustym sloganem PR-owym, dla innych – nieodłącznym już elementem zmian, których przyczyn właściwie się nie dostrzega. I tylko tablice informacyjne przy nowych obiektach i liczne logotypy o tym przypominają. W przypadku muzeów skansenowskich zastrzyk pieniędzy ze środków unijnych, które były przeznaczone na inwestycje w latach 2007-2013, miał znaczący wpływ na ich …

O piwie, winie i samogonie

„I ja tam byłem, miód i wino piłem” mówił podmiot liryczny Pana Tadeusza. Dodać należałoby do tego także piwo i bimber, bo te alkohole również towarzyszą Polakom przy okazjach większych i mniejszych. Spożywanie alkoholu nie jest tradycją współczesną. Przeciwnie – w naszej części Europy różnego rodzaju alkohole o różnej mocy przygotowuje się od setek lat. A niektóre muzea próbują to dokumentować i prezentować. Zbiory …

Zwiedzać inaczej

Jednym z naszych projektów są warszawskie audioprzewodniki. Z tej okazji postanowiliśmy przyjrzeć się temu, jak muzea skansenowskie wykorzystują nowe sposoby zwiedzania. I nie chodzi nam o tak popularne w sieci wirtualne zwiedzanie, ale jak nowsze i starsze pomysły działają w polskich skansenach. Na start wzięliśmy znane nam audioprzewodniki. To jedna z najpopularniejszych technik wykorzystywanych w muzeach na całym świecie. Np. w skansowskim muzeum Poblo Espanyol w Barcelonie bez komercyjnego audioprzewodnika za 10 …